Đau vai là một trong những lý do phổ biến dẫn đến đau mạn tính, thường gặp ở người trung niên. Triệu chứng này thường xuất hiện một cách tự nhiên mà không do chấn thương, đau tăng khi vận động và đặc biệt nhiều vào ban đêm, đôi khi ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Đau vai gây mất ngủ phổ biến
Nhiều bệnh nhân bị đau vai gặp phải các vấn đề về giấc ngủ, đặc biệt là trước khi thực hiện phẫu thuật. Tuy nhiên, sau khi phẫu thuật khớp vai, hầu hết các bệnh nhân đều thấy chất lượng giấc ngủ được cải thiện. Điều này cho thấy đau vai chính là yếu tố chính gây ra và làm trầm trọng thêm các rối loạn giấc ngủ ở những người mắc hội chứng gân chóp xoay.
Các nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng đến 15% đến 35% dân số. Những rối loạn này có thể nghiêm trọng đến mức cản trở các hoạt động bình thường về thể chất, tinh thần và xã hội, làm suy giảm chất lượng cuộc sống, gây ra các vấn đề về tâm lý như lo âu và thay đổi tâm trạng. Việc ngủ không đủ giấc có thể dẫn đến các vấn đề cảm xúc như cáu kỉnh, khó chịu, giảm khả năng tập trung và thực hiện các công việc hàng ngày.
Tổn thương gân chóp xoay là nguyên nhân thường gặp gây đau vai và mất ngủ. Bệnh tiến triển từ từ, có thể kéo dài nhiều tháng và ngày càng nặng, làm giảm khả năng vận động khớp vai. Những bệnh nhân bị rách gân chóp xoay thường gặp phải khó khăn trong vận động và cảm thấy trầm cảm, lo lắng, kèm theo tình trạng rối loạn giấc ngủ. Thực tế cho thấy, chỉ khoảng 1 trong 10 bệnh nhân mắc rách gân chóp xoay cho biết họ có giấc ngủ bình thường, và họ thường gặp vấn đề mất ngủ hơn so với những người mắc các bệnh lý khác liên quan đến khớp vai.
Tại sao đau vai gáy lại dẫn đến mất ngủ?
Có một số lý thuyết giải thích vì sao đau vai gáy có thể gây mất ngủ. Một trong số đó cho rằng, khi bệnh nhân vận động quá mức hoặc thực hiện các động tác lặp đi lặp lại gây áp lực lên vùng vai bị đau, cơn đau sẽ ngày càng tăng. Dù cơn đau xuất hiện, người bệnh vẫn tiếp tục lao động, làm việc, dẫn đến sự quá tải và đau đớn gia tăng, đặc biệt là vào cuối ngày hoặc vào ban đêm.
Một lý thuyết khác cho rằng, đau vai gáy có thể do tư thế nằm không đúng khi ngủ. Áp lực lên vai từ trọng lượng của cơ thể trong khi ngủ có thể khiến cơn đau nặng hơn. Nếu tình trạng này không được thay đổi, cơn đau sẽ lặp lại mỗi đêm, và khi vượt qua ngưỡng chịu đựng của cơ thể, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ. Để kiểm tra giả thuyết này, một nghiên cứu đã được thực hiện nhằm so sánh mức độ nghiêm trọng của cơn đau với tư thế ngủ. Kết quả cho thấy có sự liên quan rõ rệt giữa hai yếu tố này.
Một số nghiên cứu có thể tập trung vào thói quen ngủ của những bệnh nhân bị đau vai để kiểm tra lý thuyết này. Theo giả thuyết, đau vai thường xảy ra ở bên mà bệnh nhân nằm ngủ trước khi cơn đau xuất hiện. Phương pháp điều trị không xâm lấn bằng cách thay đổi tư thế ngủ có thể là một cách tiếp cận hiệu quả để giảm đau vai. Tư thế ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến áp lực dưới da và chất lượng giấc ngủ, đặc biệt đối với bệnh nhân có tổn thương gân chóp xoay. Tư thế nằm ngửa tạo ít áp lực hơn so với tư thế nằm sấp hoặc nằm nghiêng, giúp giảm cơn đau.
Đau vai thường trở nên nghiêm trọng vào ban đêm, làm giảm chất lượng giấc ngủ của bệnh nhân. Cảm giác đau và sự khó ngủ có thể thay đổi tùy vào cảm nhận chủ quan của mỗi người. Khi bị đau, cơ thể sẽ sản xuất thêm các cytokine gây viêm, có thể là yếu tố làm tăng cơn đau và gây mất ngủ. Mức melatonin trong cơ thể cao nhất vào ban đêm có thể kích thích phản ứng viêm, làm đau vai trở nên tồi tệ hơn. Mặc dù phẫu thuật sửa chữa rách gân chóp xoay giúp cải thiện chức năng thể chất và tâm lý, bệnh nhân vẫn có thể gặp rối loạn giấc ngủ trong thời gian sau phẫu thuật.
Ngoài ra, việc giảm khả năng vận động của vai trong khi ngủ, kết hợp với tư thế gượng ép và cơ vai cứng lại, có thể góp phần làm giảm chất lượng giấc ngủ.
