Thời lượng giấc ngủ ở trẻ em thay đổi theo độ tuổi, trong đó trẻ sơ sinh có thể ngủ tới 16 tiếng mỗi ngày. Nếu trẻ không ngủ đủ giấc hoặc thiếu ngủ, điều này sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe cũng như quá trình phát triển toàn diện của trẻ.
Tác động của giấc ngủ đối với trẻ em
Theo The Guardian, giờ ngủ có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi của trẻ. Một nghiên cứu trên 10.000 trẻ tại Anh chỉ ra rằng, trẻ em có lịch ngủ không ổn định thường gặp các vấn đề như hiếu động quá mức và khó kiểm soát cảm xúc. Những biểu hiện này tương tự như cảm giác mệt mỏi sau khi di chuyển qua các múi giờ khác nhau.
Việc ngủ không đều đặn trong thời gian dài làm rối loạn nhịp sinh học và dẫn đến tình trạng thiếu ngủ, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của não bộ và khả năng kiểm soát hành vi của trẻ.
Giáo sư Yvonne Kelly thuộc Khoa Dịch tễ học và Y tế Cộng đồng, Đại học London, nhấn mạnh rằng giai đoạn đầu đời có vai trò quyết định đối với sức khỏe lâu dài. Thói quen ngủ không đúng giờ không chỉ ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của trẻ mà còn cản trở sự phát triển toàn diện cũng như các hoạt động thường ngày. Đặc biệt, những khoảng thời gian quan trọng cho sự phát triển nếu bị gián đoạn sẽ để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe sau này.
Nghiên cứu cũng cho thấy, trẻ em đi ngủ muộn sau 21 giờ hoặc không có giờ ngủ cố định thường có hoàn cảnh xã hội bất lợi và dễ hình thành các thói quen tiêu cực.
Thời lượng ngủ cần thiết cho từng giai đoạn phát triển của trẻ
- Trẻ từ 1 – 4 tuần tuổi: Trẻ sơ sinh cần ngủ từ 15 đến 18 giờ mỗi ngày, với mỗi giấc kéo dài khoảng 2 – 4 giờ. Trẻ sinh non thường ngủ nhiều hơn, trong khi trẻ bị đau bụng có thể ngủ ít hơn. Vì chưa hình thành đồng hồ sinh học rõ ràng, trẻ ở giai đoạn này chưa phân biệt được ngày đêm, do đó giấc ngủ không có quy luật nhất định. Đây là thời kỳ trẻ cần ngủ nhiều nhất để hỗ trợ phát triển toàn diện.
- Trẻ từ 1 – 4 tháng tuổi: Trẻ cần khoảng 14 – 15 giờ ngủ mỗi ngày. Từ khi được 6 tuần tuổi, thời gian ngủ có xu hướng giảm nhưng giấc ngủ dài hơn, thường kéo dài từ 4 – 6 tiếng và chủ yếu diễn ra vào ban đêm.
- Trẻ từ 4 tháng đến 1 tuổi: Lý tưởng nhất, trẻ nên ngủ khoảng 15 giờ/ngày, nhưng thực tế nhiều trẻ dưới 11 tháng tuổi chỉ ngủ khoảng 12 giờ. Đây là giai đoạn quan trọng để hình thành thói quen ngủ lành mạnh, khi trẻ dần đồng bộ với nhịp sinh học ngày đêm như người lớn. Trẻ dưới 6 tháng thường ngủ ba lần vào ban ngày, giảm còn hai lần khi tròn 6 tháng. Trẻ có thể ngủ buổi sáng từ 9 – 10 giờ, buổi trưa từ 12 – 14 giờ, và buổi chiều từ 15 – 17 giờ. Đến khoảng 6 tháng, nhiều trẻ đã có khả năng ngủ xuyên đêm nhờ sự phát triển thể chất.
- Trẻ từ 1 – 3 tuổi: Trẻ cần ngủ từ 12 – 14 giờ/ngày. Khi lên 1 tuổi, giấc ngủ buổi sáng dần biến mất, chỉ còn giấc ngủ trưa ngắn. Trẻ nhỏ lý tưởng cần ngủ 14 giờ nhưng thực tế thường chỉ đạt khoảng 10 giờ. Trẻ từ 21 – 36 tháng vẫn cần ngủ trưa từ 30 phút đến 1 giờ. Ban đêm, trẻ thường đi ngủ từ 19 – 21 giờ và thức dậy lúc 6 – 8 giờ sáng.
- Trẻ từ 3 – 6 tuổi: Nhu cầu ngủ giảm xuống còn 10 – 12 giờ/ngày. Trẻ thường đi ngủ vào khoảng 19 – 21 giờ và dậy lúc 6 – 8 giờ sáng. Hầu hết trẻ từ 3 tuổi vẫn duy trì giấc ngủ trưa, nhưng từ 5 tuổi trở đi, giấc ngủ trưa ít hơn hoặc không còn.
- Trẻ từ 6 – 12 tuổi: Ở giai đoạn này, trẻ cần ngủ từ 9 – 12 giờ/ngày để đảm bảo sức khỏe và phục hồi năng lượng cho các hoạt động học tập và xã hội. Trẻ thường ngủ từ 21 giờ tối và thức dậy vào khoảng 7 – 10 giờ sáng.
- Trẻ từ 12 tuổi trở lên: Thanh thiếu niên cần ngủ từ 7 – 11 giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, áp lực học tập có thể khiến nhiều em không ngủ đủ. Vì vậy, cha mẹ nên quan tâm đến giấc ngủ của con để giúp trẻ phục hồi sức khỏe và duy trì tinh thần tốt.
Theo các chuyên gia, giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu đối với sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ, đặc biệt trong những năm đầu đời. Ngủ sâu và đủ giấc giúp trẻ tăng trưởng tốt nhờ hormon phát triển tiết ra mạnh mẽ vào khoảng 11 giờ đêm. Ngược lại, thiếu ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ có thể khiến trẻ mệt mỏi, quấy khóc, chậm lớn và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
